Çocuk Vakfı Kimin? İzmir Sokaklarında Başlayan Fazla Düşünmeli Bir Arayış
Geçen gün Kıbrıs Şehitleri’nde yürürken arkadaşım aniden durdu. Elinde telefon, kaşlar çatık.
“Çocuk Vakfı kimin ya?” dedi.
Ben de refleks olarak aynı şeyi yaptım: telefonu eline aldım, Google’a baktım, sonra geri verdim. Ama mesele o kadar basit değilmiş gibi hissettim. Çünkü bazı sorular vardır, cevabı bulursun ama aklın ikna olmaz. Çocuk Vakfı kimin sorusu da onlardan biri gibi geldi.
İzmir’de 25 yaşında biri olarak şunu net söyleyebilirim: Biz bazı şeyleri sadece öğrenmek için sormuyoruz, aynı zamanda kafamızın içinde küçük bir tartışma başlatmak için soruyoruz. Ve o tartışma bazen saatler sürüyor.
O gün de öyle oldu.
“Çocuk Vakfı kimin?” sorusu neden bu kadar kafaya takılıyor?
İlk bakışta basit bir soru: Bir vakıf var, sahibi kim?
Ama Türkiye’de “vakıf” kelimesi bile insanın zihninde ekstra sekmeler açıyor. Bir yandan yardım faaliyetleri, bir yandan kurumsal yapı, bir yandan da “acaba kim yönetiyor?” merakı…
Arkadaşım yürürken birden durdu ve dedi ki:
“Abi ben bu vakıfları hep birinin şirketi sanıyordum.”
Ben de içimden düşündüm: “Keşke hayat da bazen Excel tablosu gibi net olsa.”
Çünkü Çocuk Vakfı kimin sorusu aslında sadece mülkiyet değil, güven meselesi gibi bir şey. İnsanlar bir kuruma bakarken bilinçsizce şunu soruyor: “Bunu kim kontrol ediyor?”
Vakıf dediğin şey bir “kişiye ait” olur mu?
Burada olay biraz değişiyor. Çünkü vakıflar şirket gibi düşünülmez. Yani “şu kişinin malı” gibi bir yapı yoktur.
Ben bunu ilk öğrendiğimde baya şaşırmıştım. Hatta kendi kendime “demek ki vakıf dediğin şey biraz kolektif bilinç gibi bir şey” diye düşünmüştüm. Sonra bu cümleyi fazla felsefi bulup simit yemeye devam etmiştim.
Çocuk Vakfı da bu yapıda bir sivil toplum kuruluşudur. Yani tek bir kişinin “sahip olduğu” bir yer değil; kurucular, mütevelli heyeti ve yönetim yapısı olan bir organizasyondur.
İşte bu noktada Çocuk Vakfı kimin sorusunun cevabı biraz değişir:
Bir kişinin değil, bir amaç etrafında bir araya gelen insanların.
“Ama bu cevap neden tatmin etmiyor?”
Çünkü insan zihni netlik sever.
Ben mesela markette bile yoğurt alırken 5 dakika düşünüyorum. “Bunu kim üretmişti, güvenilir mi?” diye iç sesim konuşuyor. Vakıf gibi soyut yapılarda bu düşünce daha da büyüyor.
Arkadaşım da aynı durumda kaldı:
“Tamam da bir lideri yok mu bunun?”
“Var ama o da patron değil gibi…” dedim.
Sonra ikimiz de sustuk. Çünkü açıklaması zor ama hissi kolay bir konuya gelmiştik.
İzmir sokaklarında vakıf konuşmak: biraz gerçek, biraz absürt
İzmir’de bazı sohbetler çok hızlı saçma bir derinliğe gider. Kordon’da yürürken bir anda kendini sosyal bilimler seminerinde bulabilirsin.
Biz de öyle olduk.
Arkadaşım dedi ki:
“Bak şimdi, Çocuk Vakfı kimin diye soruyorsun ama aslında çocuklar kimin?”
Ben o an durdum.
İç sesim: “Bu sohbet neden bu kadar büyüdü?”
Yüksek sesle: “Abi biz sadece Google’a bakacaktık.”
Sonra güldük. Çünkü bazen en ciddi sorular en saçma anlarda ortaya çıkar.
Çocuk Vakfı’nın amacı ve arkasındaki yapı
Çocuk Vakfı, adından da anlaşılacağı gibi çocukların eğitimi, hakları ve sosyal gelişimi üzerine çalışan bir sivil toplum kuruluşudur. Burada önemli olan şey “kimin olduğu”ndan çok “ne yaptığıdır”.
Ama insan zihni yine de geri durmaz.
Ben bunu düşünürken şunu fark ettim: Biz aslında bir şeyin kimde olduğunu değil, o şeyin güvenilir olup olmadığını anlamaya çalışıyoruz.
Mesela bir kafede otururken bile:
“Bu kahveyi kim yapıyor?” diye sormuyoruz belki ama “iyi mi kötü mü?” diye sürekli analiz ediyoruz.
Vakfın yapısı da benzer şekilde:
– Mütevelli heyeti
– Yönetim kurulu
– Gönüllüler
– Bağışçılar
Bir kişinin değil, bir ağın ürünü.
İç ses: “Peki bu neden önemli?”
Çünkü güven dediğimiz şey tek kişilik bir hikâye değil.
Arkadaşım bir ara şöyle dedi:
“Ben bazen bir şeyin arkasında tek bir kişi olunca daha çok güveniyorum.”
Ben de cevap verdim:
“Ben tam tersi. Tek kişi olunca daha çok şüpheleniyorum.”
İkimiz de haklıydık, ikimiz de değil gibiydik.
Çocuk Vakfı kimin sorusu aslında neyi anlatıyor?
Günün sonunda mesele şu: Bu soru sadece bir kurumun sahibini sormuyor.
Biraz da şu soruları gizliyor:
– Kim yönetiyor?
– Kim karar veriyor?
– Kim sorumluluk alıyor?
– Kim gerçekten etkiliyor?
Ben bunu fark ettiğimde Kordon’da bir banka oturmuş, karşıya bakıyordum. Deniz vardı, insanlar vardı, ama kafamın içinde hâlâ aynı soru dönüyordu.
Sonra kendi kendime güldüm:
“İzmir’de yaşıyorsun, 25 yaşındasın, hâlâ vakıf kimindir diye düşünüyorsun.”
Günlük hayata dönünce her şey biraz daha netleşiyor
Ertesi gün ofiste kahve alırken aynı konuyu hatırladım. Kahve makinesi bile bazen “kimin yaptığı önemli değil, nasıl yaptığı önemli” hissi veriyor.
Çünkü hayatın çoğu böyle.
Çocuk Vakfı kimin sorusu da aslında buna benziyor. Sahiplikten çok yapı, niyetten çok işleyiş, isimden çok amaç.
Yine de insan zihni boş durmuyor.
Bir yandan mail yazıyorum, bir yandan içimden şu geçiyor:
“Acaba insanlar bu soruyu neden bu kadar merak ediyor?”
Sonra cevap basit geliyor: Çünkü belirsizlik rahatsız eder.
Küçük bir şehir düşüncesi: İzmir ve fazla düşünen insanlar
İzmir’de insanlar biraz böyle. Sahilde yürürken bile bir anda varoluşsal sorulara geçebilirler.
Arkadaşım hâlâ ara ara bu konuyu açıyor:
“Ya hâlâ tam anlamadım…”
Ben de diyorum ki:
“Ben de.”
Ve ikimiz de gülüyoruz.
Çünkü bazı şeyler tam anlaşılmasa bile hayat devam ediyor.
Bu içeriğimizle “Çocuk Vakfı kimin” hakkında kapsamlı bir bakış açısı sunmaya çalıştık. Etkindanismanlik okurlarına sevgilerle!
Sonunda kalan düşünce
Çocuk Vakfı kimin sorusu, aslında tek bir cevabı olan bir soru değil. Daha çok bir bakış açısı meselesi. Kurumsal yapıların kişiye değil, amaca bağlı olduğunu fark etmekle ilgili.
Bazen en basit sorular, en uzun düşünceleri başlatıyor. Ve belki de mesele tam olarak bu: cevap bulmak değil, düşünürken biraz kendini yakalamak.